मुगुको सोरुमा परम्परागत घरको अस्तित्व कायमै

मुगु। आधुनिकताको प्रभाव गाउँ–गाउँसम्म फैलिँदै जाँदा पनि सोरु गाउँपालिका क्षेत्रमा भने परम्परागत घरहरूको पहिचान अझै जोगिइरहेको छ। यहाँका स्थानीय बासिन्दाले पुस्तौँदेखि अपनाउँदै आएको ढुंगा, माटो र काठबाट बनेका घरहरू अहिले पनि प्रयोगमा छन्।

मुगु जिल्लाका सोरु क्षेत्रका अधिकांश बस्तीहरूमा यस्ता घरहरू देख्न सकिन्छ, जसले स्थानीय जीवनशैली र वातावरणसँगको घनिष्ठ सम्बन्ध झल्काउँछन्। चिसो र गर्मी मौसमसँग जुध्न उपयुक्त यस्ता घरहरू न्यानो हुने, निर्माण सामग्री सजिलै उपलब्ध हुने र कम खर्चिलो हुने भएकाले स्थानीयले अझै पनि यसलाई प्राथमिकता दिँदै आएका छन्।

स्थानीय बासिन्दा भन्छन्, “नयाँ पक्की घर बनाउन खर्च धेरै लाग्छ, तर हाम्रो परम्परागत घर सस्तो, बलियो र वातावरणमैत्री हुन्छ।” उनीहरूका अनुसार यस्ता घरले भूकम्पको समयमा पनि लचकता देखाउने भएकाले सुरक्षित हुने विश्वास छ।

तर पछिल्लो समय युवा पुस्ता रोजगारी र शिक्षाका लागि बाहिरिने क्रम बढेसँगै परम्परागत सीप हराउँदै जाने चिन्ता पनि बढेको छ। नयाँ पुस्ताले आधुनिक शैलीका पक्की घरप्रति आकर्षण देखाउन थालेपछि यस्ता घरको निरन्तरतामा चुनौती देखिएको हो।

स्थानीय तहले परम्परागत संरचना संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि विशेष कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। स्थानीय पर्यटन व्यवसायीका अनुसार यस्ता घरहरू केवल आवास मात्र नभई सांस्कृतिक सम्पदा तथा पर्यटनको दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण भएकाले संरक्षण अपरिहार्य छ।

सोरुका बस्तीमा अझै पनि ठडिएका यी परम्परागत घरहरूले मुगुको मौलिकता, परम्परा र पहिचानलाई जीवन्त राखिरहेका छन्।