बाँकेमा हात्तीपाइले नियन्त्रण चुनौती, ३.५७ लाख लक्षित

बाँके। बाँके जिल्लामा हात्तीपाइले (लिम्फेटिक फाइलेरियासिस) रोगको जोखिम अझै कायमै देखिएपछि १६औँ पटकको आम औषधि सेवन अभियान नरैनापुर गाउँपालिकाबाट औपचारिक रूपमा सुरु गरिएको छ ।

बिहीबार नरैनापुर गाउँपालिकामा अभियान सुरु भएको छ भने शुक्रबारदेखि डुडुवा गाउँपालिकामा औषधि खुवाइने जनस्वास्थ्य कार्यालय बाँकेले जनाएको छ । सन् २०२५ मा गरिएको पछिल्लो सर्वेक्षणले बाँकेको अवस्था अझै जोखिमपूर्ण देखाएपछि यस वर्ष पनि अभियान सञ्चालन गरिएको हो ।

सर्वेक्षणअनुसार बाँके ‘क’ क्षेत्रमा प्रति सय जनामध्ये औसत ६.५ जनामा हात्तीपाइलेको वयस्क परजीवी फेला परेको छ । १ प्रतिशतभन्दा बढीमा परजीवी देखिएपछि रोग सर्ने जोखिम उच्च रहेकाले अभियान प्रभावकारी बनाउनुपर्ने चुनौती रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरूको भनाइ छ ।

यसपटकको अभियानमार्फत नरैनापुर गाउँपालिकाका ४३ हजार ८९९, नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका १ लाख ६९ हजार ३३९ र डुडुवा गाउँपालिकाका ४३ हजार ९७५ गरी कुल ३ लाख ५७ हजार ५१३ जनालाई औषधि खुवाउने लक्ष्य राखिएको छ ।

अभियानको उद्घाटन गर्दै नरैनापुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष शैयद इस्तियाक अहमद शाहले स्वयं औषधि सेवन गर्दै सबैलाई अनिवार्य रूपमा औषधि खान आग्रह गर्नुभयो । “अब १७औँ पटक अभियान दोहोरिन नदिन सबैले जिम्मेवारीका साथ औषधि सेवन गर्नुपर्छ,” उहाँले भन्नुभयो ।

कार्यक्रममा जनस्वास्थ्य निरीक्षक तैयब राइनीले विगतमा औषधि नखानुको मुख्य कारण प्रतिअसरको डर र जनचेतनाको कमी रहेको उल्लेख गर्नुभयो । तथ्याङ्कअनुसार ३३.२८ प्रतिशतले प्रतिअसरको डर र ३२.५३ प्रतिशतले जानकारीको अभावका कारण औषधि सेवन नगरेको पाइएको छ ।

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका जनस्वास्थ्य अधिकृत रामकुमार महत्तोले हात्तीपाइले निवारणका लागि कम्तीमा ८० प्रतिशत लक्षित नागरिकले एकै चरणमा औषधि सेवन गर्नुपर्ने स्पष्ट पार्नुभयो । “८० प्रतिशत सहभागिता नहुँदा नै १६औँ पटकसम्म अभियान चलाउनुपरेको हो,” उहाँले भन्नुभयो ।

अभियान सञ्चालनका लागि ४५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी बजेट खर्च हुने जनाइएको छ । स्वास्थ्य शाखाका अनुसार ग्यास्ट्राइटिस, थाइराइड, रक्तचाप र मधुमेहजस्ता सामान्य समस्या भएका तर दैनिक काम गर्न सक्ने व्यक्तिले औषधि सेवन गर्न सक्छन् । तर दुई वर्षमुनिका बालबालिका, गर्भवती महिला, सात दिन नपुगेका सुत्केरी, सिकिस्त बिरामी तथा केही विशेष रोग भएका व्यक्तिलाई औषधि नखान आग्रह गरिएको छ ।

हात्तीपाइलेजस्तो दीर्घकालीन अपांगता निम्त्याउने रोग निवारणका लागि सबै नागरिकको सहभागिता आवश्यक रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरूले बताएका छन् ।