मधेसमा शीतलहरको कहर: दलित बस्तीमा जीवन संकट

रौतहट। लगातार बढ्दो जाडो र शीतलहरका कारण रौतहट जिल्लाको जनजीवन अत्यन्तै कष्टकर बन्दै गएको छ ।

बिहानदेखि चल्न थालेको चिसो हावासँगै तापक्रम थप घटेपछि गरिब, विपन्न तथा सीमान्तकृत समुदायको दैनिकी नै ठप्प बनेको छ ।

चन्द्रपुर नगरपालिका–९ स्थित मुसहर बस्तीका करिब ६५ बर्सिया पचिया देवीका लागि यो जाडो जीवन र मृत्युको दोसाँध बनेको छ । मागेर जीवन धान्दै आएकी पचिया देवी पछिल्लो समय चिसोका कारण घरबाट बाहिर निस्कनसमेत नसक्ने अवस्थामा पुगेकी छन् ।

“बिहान–साँझ छिमेकी गाउँमा मागेर ल्याएको चामल–दालले ज्यान पालिन्थ्यो,” पचिया देवी भन्नुहुन्छ, “तर अब त चिसोले माग्न जान पनि सकिँदैन।”

सानो माटोको घरमा बस्दै आएका उहाँको जीवन झनै पीडादायी छ । श्रीमानको निधन भएको १२ वर्ष बितिसकेको छ । छोरा भए पनि छुट्टै बसेको र आफूलाई कुनै वास्ता नगरेको पीडा उहाँले सुनाउनुभयो । “श्रीमान् हुँदा उहाँले कमाएर ल्याउँथे, अहिले त सहारा कोही छैन,” भन्दै उहाँको आँखा रसाउँछ ।

हाल आफूले पहिल्यै मागेर राखेका केही सामग्रीकै भरमा जीवन धानिरहेको र त्यो सकिएपछि छरछिमेकले दया गरेर खुवाउने गरेको उहाँ बताउनुहुन्छ । तर चिसो अझै बढे के गर्ने भन्ने चिन्ता उहाँलाई सताइरहेको छ । उहाँसँग ठोस कागजात नभएका कारण हालसम्म नागरिकतासमेत प्राप्त गर्न सक्नुभएको छैन ।

सोही बस्तीका करिब ६० बर्सिया टैंटी देवी माझीको अवस्था पनि उस्तै दर्दनाक छ । जङ्गलबाट दाउरा बोकेर ल्याई बेचेर जीवनयापन गर्दै आएका उहाँ चिसोका कारण पछिल्ला पाँच दिनदेखि जङ्गल जानै नसकेको बताउनुहुन्छ ।

“जाडोले जङ्गल जानै सकिँदैन, टाउको दुख्छ, शरीर थर्किन्छ,” उहाँ भन्नुहुन्द्छ, “यस्तै चिसो रहिरह्यो भने खानै नपाइने डर छ।”

देशमा सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय गरी तीन तहको सरकार हुँदासमेत शीतलहरबाट प्रभावित गरिब नागरिकहरू राहतको प्रतीक्षामै छन् । न्यानो कपडा, दाउरा वा खाद्यान्नजस्ता न्यूनतम सहयोगसमेत नपाउँदा मुसहर बस्तीका बासिन्दा सरकारप्रति आक्रोशित छन् ।

नेपाल पत्रकार महासङ्घ रौतहटका अध्यक्ष सञ्जय कार्कीले स्थानीय तथा प्रदेश सरकारले तत्काल प्रभावित क्षेत्र पहिचान गरी राहत वितरण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो । “यो केवल चिसोको समस्या होइन, राज्यको संवेदनहीनताको परिणाम हो,” उहाँले बताउनुभयाे ।

शीतलहरले जनजीवन कहालीलाग्दो बन्दै गएको अवस्थामा सरकारको उदासीनता नै सबैभन्दा ठुलो पीडा बनेको स्थानीयको गुनासो छ ।

रौतहटका गरिब र असहाय नागरिकका लागि यो जाडो केवल मौसम होइन, जिउँदो यातना बनेको छ ।