मुगुमा गिद्ध हराउँदै, कतिपय स्थानमा मृत फेला परेपछि स्थानीय चिन्तित

मुगु । पछिल्ला केही वर्षयता मुगु जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा देखिँदै आएका गिद्धहरू अहिले प्रायः देखिन छाडेका छन्। कहिलेकाहीँ मात्र देखिने गिद्धसमेत कतिपय स्थानमा मृत अवस्थामा फेला पर्न थालेपछि स्थानीयवासी चिन्तित बनेका छन्।

स्थानीयका अनुसार पहिले गाउँघर वरपर मरेका पशुजन्तु खाएर वातावरण सफा गर्ने गिद्ध नियमित देखिन्थे। तर पछिल्ला वर्षहरूमा ती गिद्धहरूको संख्या उल्लेख्य रूपमा घट्दै गएको छ। हालै विभिन्न स्थानमा गिद्ध मृत फेला परेपछि यसको कारणबारे चासो र चिन्ता बढेको छ।

जानकारहरूका अनुसार पशुचिकित्सामा प्रयोग हुने केही औषधि, कृषि विषादीको बढ्दो प्रयोग, वन क्षेत्रको विनाश तथा प्राकृतिक वासस्थान घट्नु गिद्ध लोपोन्मुख हुनुका मुख्य कारण हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। गिद्धलाई वातावरण सफा गर्ने प्राकृतिक सरसफाइकर्ताका रूपमा लिइन्छ। त्यसैले तिनको संख्या घट्नु मानव स्वास्थ्यका लागि समेत जोखिमपूर्ण हुन सक्ने सरोकारवालाहरू बताउँछन्।

स्थानीय बासिन्दाले गिद्ध मर्ने घटनाको सत्य–तथ्य छानबिन गर्न र संरक्षणका लागि प्रभावकारी कदम चाल्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्। गिद्ध संरक्षणका लागि सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन, विषादी तथा हानिकारक औषधिको प्रयोग नियन्त्रण, र प्राकृतिक वासस्थान संरक्षणजस्ता उपाय तत्काल आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

गिद्धको संख्या घट्दै जानु केवल एउटा पक्षी हराउनु मात्र नभई समग्र पारिस्थितिक प्रणाली असन्तुलनतर्फ जान सक्ने संकेत भएको सरोकारवालाहरूको चेतावनी छ। वातावरण सन्तुलन कायम राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने यस पक्षीको संरक्षणका लागि हालसम्म ठोस कार्यक्रम सञ्चालन हुन नसकेको स्थानीयको गुनासो छ।